"Nói phải củ cải cũng nghe được"- Tục ngữ Việt Nam.

Archive for Tháng Một, 2012

TIN RẤT NÓNG : TIÊN LÃNG ĐÃ PHÁT NỔ MỘT QUẢ BOM SỰ THẬT

Tháng Một 30, 2012 — nguyencuvinh

(ảnh: Trên nền ngôi nhà hai tầng bị chính quyền phá hủy, gia đình anh Vươn ăn Tết Nhâm Thìn vẫn cắm lá cờ đỏ sao vàng)

Sau nhiều ngày, với nhiều lý lẽ rất loăng quăng, tiền hậu bất nhất, dối trá, cố đấm ăn xôi của các cấp lãnh đạo Hải Phòng, Tiên Lãng về vụ cưỡng chế đất của gia đình anh Đoàn Văn Vươn; sau nhiều ngày chỉ nghe tiếng nói phản đối một phía từ báo chí, các quan chức, nhân sĩ trí thức, dư luận, các cơ quan nhà nước Trung ương về những sai phạm của chính quyền Hải Phòng, Tiên Lãng trong việc cấp đất, thu hồi và cưỡng chế đất; sau nhiều ngày cảm tưởng như hệ thống cơ quan ban ngành ở Tiên Lãng một lòng một dạ, cố sống cố chết bảo vệ sai trái của lãnh đạo huyện…Hôm nay, chúng tôi có trong tay văn bản báo cáo chính thức của Hội nuôi trồng thủy hải sản huyện Tiên Lãng (một đơn vị trực thuộc sự lãnh đạo của huyện Tiên Lãng) đã phát một văn bản báo cáo, vạch trần toàn bộ sự thật về những sai trái, thậm chí phạm pháp của lãnh đạo của mình, nó có sức mạnh như một quả bom tấn, nó là tiếng nói của một tổ chức có tư cách pháp nhân, đóng dấu đỏ…Những sự thật trong văn bản sẽ làm ngả ngửa giới chức lãnh đạo Tiên Lãng vì nó phanh phui những bí mật động trời…Văn bản ngay lập tức trong chiều nay đã được gửi cho rất nhiều các cơ quan Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các Bộ…

(more…)

Thế thiên hành đạo


Bà Lê Hiền Đức

Đôi lời trân trọng giới thiệu

Đây là bài viết của bà Lê Hiền Đức, một công dân độc lập chống tham nhũng của Việt Nam, từng được Chính phủ khen thưởng về thành tích chống tham những cách đây vài năm, lại được Tổ chức minh bạch thế giới trao giải thưởng. Hồi còn trẻ, bà là điệp báo mật mã cho chủ tịch Hồ Chí Minh tại chiến khu Việt Bắc. Cái tên Lê Hiền Đức là tên do cụ Hồ đặt.

Bà Hiền Đức nói ý rằng ông Đoàn Văn Vươn đã thay trời hành đạo.

Năm nay bà Đức đã 81 tuổi trời, vẫn minh mẫn lắm. 

GNLT (theo BBC)

“Thế thiên hành đạo”

Lê Hiền Đức

Liên quan “Vụ án nổ súng, đặt mìn chống người thi hành công vụ xảy ra ngày 5-1-2012″ theo cách gọi của chính quyền thành phố Hải Phòng, ngày 10-1-2012, Viện kiểm sát thành phố này đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, cho bắt tạm giam các ông Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Sịnh (anh ruột ông Vươn), Đoàn Văn Quý (em ruột ông Vươn) và anh Đoàn Văn Vệ (cháu ruột ông Vươn) về tội giết người, đồng thời khởi tố bị can, cho tại ngoại hầu tra đối với các bà Phạm Thị Báu (em dâu ông Vươn), Nguyễn Thị Thương (vợ ông Vươn) về tội chống người thi hành công vụ. Em Đoàn Xuân Quỳnh (con ông Vươn, sinh năm 1995, đang học lớp 11, đã bị bắt mấy ngày) được giao về cho gia đình quản lí song vẫn bị cơ quan công an đe là “sẽ xem xét sau”.

(more…)

Thư giãn đầu năm Rồng : “Vĩ thanh của Chí Phèo”

Đôi lời thưởng thức

Mấy hôm nay báo chí dồn dập đưa tin và bình luận về vụ Tiên Lãng- Hải Phòng. Mấy chữ “nổ mìn tự tạo và bắn súng hoa cải sát thương 6 chiến sĩ, trong đó có cảnh sát trưởng Tiên Lãng” dễ nhớ nhất. Lần đầu tiên GNLT nghe tên loại súng mang cái tên thật hiền lành: “hoa cải”.

Tôi nhận được một truyện hài ngắn (khó mà nói là chuyện vui được) của tác giả Nam Dao chưa đặt tựa đề, vậy Giang Nam lãng tử xin tạm đặt là “Vĩ thanh của Chí Phèo”, nôm na thì gọi là “Hậu Chí Phèo” để quý bạn thư giãn đôi chút.

Trong các hoạt cảnh  trò vui của sinh viên, học sinh ngày nay, màn kịch rẻ tiền về cặp đôi Chí Phèo – Thị Nở rất được ưa thích, kể cả “cặp đôi hoàn hảo” ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng và diễn viên Kim Thư- chỉ được cái hóa trang khéo, còn thì nội dung nhạt như nước ốc, chả có chút xíu tư duy, tư tưởng nào. Thế mà đám giám khảo nức nở khen muốn gãy cổ, cười như điên và cho điểm thật cao. Bạn cho tiểu phẩm của Nam Dao mấy điểm ?

GNLT

 Lời tác giả Nam Dao:

Truyện Chí Phèo của Nam Cao kết bằng hình ảnh  Thị Nở  nhìn nhanh xuống bụng mình, và thoáng chợt thấy một cái lò gạch cũ bỏ hoang. 

Để đỡ bức xúc, mời các bạn thư giãn đọc post cript do tôi bịa ra, với lời xin nhà văn Nam Cao thứ cho cái tội  lam nham văn bản kiểu hậu hiện đại.

Thị Nở hạ sinh được  một đứa con trai. Mặc dân làng Vũ Đại dè bỉu, thị nuôi con, bắt đi học. Trong chiến tranh, nó nhập ngũ, lên đến cấp Thượng Tá  rồi mới về hưu. Năm nào, cứ đến Tết,  ông Thượng Tá  lại dẫn vợ và một đứa con trai trạc mười ba mười bốn về thăm Thị Nở. Nay lưng còng, mặt mũi nhăn nheo, nhưng cụ Nở so ra trông còn đỡ xấu hơn thời con gái. Gia đình bốn người  đi đến cái lò gạch cũ, cạnh đó là nơi xưa Thị Nỡ chôn cất Chí Phèo. Họ khệ nệ hương hoa, và bưng theo một chai rượu thật hoành tráng. Cụ Nở bảo đứa cháu:

–         Mộ ông mày  đây,  cúi xuống nhặt cỏ cho ông đi cháu!

–         Thôi bà ơi, cháu sợ rắn lắm…

–         Cháu không nghe thấy tiếng xe cào, xe ủi đất đang chạy rầm rầm kia à…Rắn nào còn dám ở đây!

Ông Thượng tá nhìn quanh, hỏi:

–         Bu ơi, họ đền bù có khá không?

–         Tao nghe nói là dân khiếu nại lên đến Trung Ương nhưng chưa ăn thua gì. Ủy ban ở đây họ đã làm hợp đồng sử dụng đất với một công ty bên Quảng Châu rồi, bảo là tình thế không đảo ngược được nữa, có ăn vạ thì cũng vậy. Bà cụ thở dài, mơ màng – ngày còn sống, ăn vạ là bố mày đập chai rượu lấy mảnh cào cho nát mặt ra mà cũng chẳng ăn thua gì… Những Bá Kiến  với Lý Cường lúc nào cũng bình chân như vại thôi! Này cháu, nhặt cỏ với bà đi…

Thằng bé toe toét:

–         Nhặt thì bà thưởng cho cháu cái gì nào?

–         Mày muốn gì, cứ nói bà biết…

–         Cháu muốn một khẩu súng. Súng hoa cải, bà ạ!

ND

Thế nào là trí thức?

Thế nào là trí thức?

27/01/2012 18:00

 Đôi lời nhận xét

Hoan nghênh hai tờ báo TUỔI TRẺ và THANH NIÊN, một người đề xuât và người kia kết thúc cuộc tranh luận về  TRÍ THỨC  và PHẢN BIỆN.

 Đâu có ai bảo đảm rằng một GS, dù là GS Ngô Bảo Châu, không có sơ xuất khi phát ngôn ! Điều cơ bản nhất là GS Châu đã xác định thật đúng thật hay về PHẢN BIỆN và người lãnh đạo cần tiếp nhận phản biện như thế nào. Còn về định nghĩa « trí thức » thì quả là anh còn thiếu sót.

 Tuy nhiên báo Thanh Niên đã kịp thời bổ túc chỗ sai sót ấy bằng một cuộc thảo luận trên báo. Và, quan điểm chính thức của báo Thanh Niên  đã gửi vào ý kiến bình luận cuối cùng. Nghệ thuật và bản lĩnh làm báo là thế.

  (more…)

TRÁCH NHIỆM TRÍ THỨC

Đôi lời giới thiệu

Cám ơn báo “Tuổi Trẻ cuối tuần”đã phỏng vấn GS Ngô Bảo Châu, từ đó bật ra một vấn đề quan trọng đáng lẽ phải được bàn bạc dứt điểm từ mấy năm trước rồi. Bây giờ thì đã rõ. Quan niệm của GS Châu “trí thức là người làm tốt công việc chuyên môn nghề nghiệp của mình” có đôi chút mơ hồ, lẫn lộn giữa “nghề nghiệp” và “chức năng”. Chẳng hạn nghề nghiệp của nhà sử học là gì – hẳn không phải chỉ là “nghiên cứu lịch sử quá khứ” mà còn có trách nhiệm với lịch sử đang diễn ra, trách nhiệm nhà văn không chỉ sáng tác mà còn phản ánh hiện thực đang sôi động, nhà toán học không chỉ nghiên cứu những bài toán trên giấy mà còn phải giải bài toán thực tế như “bauxite Tây Nguyên” (chính GS Châu đã thử đưa lời giải bài này  cho Quốc hội rồi đó). v.v…

 Đã có nhiều bài phản ứng, không hài lòng với GS Châu.

 Giang Nam tôi nhận thấy bài viết của Trần Minh Khôi “Trách nhiệm trí thức” có thể khép lại cuộc tranh luận nghiêm túc này. Đồng thời cũng đăng cả bức thư giãi bày của GS Châu phản hồi bài của nhà văn Nguyễn Quang Lập (bút danh “bọ Lập”).

 Phản biện vốn là truyền thống của trí thức phương Tây. Tuy nhiên ở phương Đông cũng từng có hoạt động này. Đó là văn học dân gian như các bài vè, tục ngữ, truyện tiếu lâm (ngàn năm bia miệng) phê phán các hiện tượng xã hội đặc biệt phê phán giai cấp cầm quyền. Khái niệm “nghề nghiệp” ở Việt Nam xưa được hiểu gồm hai yếu tố: NGHỀ và NGHIỆP. Thi hào Nguyễn Du viết “Đã mang lấy nghiệp vào thân”, tuy rằng “nghiệp” là khái niệm Phật giáo nhưng người Việt thường dùng với nghĩa “chức năng, sứ mệnh” của nhà trí thức.

GNLT

“TRÁCH NHIỆM TRÍ THỨC”

 Trần Minh Khôi

 Đó là tựa đề của hai bài viết, cách nhau 45 năm, của Noam Chomsky bàn về trách nhiệm trí thức.

 Trong cuộc bầu chọn 100 trí thức đương đại có ảnh hưởng nhất trong không gian tư duy Anh Ngữ của hai tạp chí Prospect và Foreign Policy năm 2005, cái tên Noam Chomsky đứng đầu danh sách. Điều này tự nó xác tín thẩm quyền của ông về đề tài mà ông bàn đến.

Trong bài đầu tiên, được viết năm 1967, khi cuộc chiến tranh ở Việt Nam đang ở đỉnh điểm của sự tàn phá, Noam Chomsky lên tiếng cảnh báo giới hàn lâm và khoa học về thái độ khúm núm của họ trước quyền lực chính trị và những quyết định của chính quyền (Mỹ) liên quan đến cuộc chiến. Trách nhiệm của trí thức là nói lên sự thật và vạch trần dối trá của chính quyền, ông tuyên bố. Gần nửa thế sau, sự chính trực và thái độ không thỏa hiệp đó của Chomsky vẫn nguyên vẹn. Ông nhấn mạnh đến trách nhiệm đạo đức của trí thức trong việc dùng những đặc quyền và địa vị của mình để đấu tranh cho tình thương, cho hòa bình, công bằng, và tự do. Bài viết thứ hai này có thêm cái phụ đề “đặc quyền để thách thức nhà nước”.

Thách thức quyền lực, và thách thức quyền lực chính trị, thuộc về truyền thống trí thức phương Tây; Socrates và Jesus, Tolstoy và Marx, Montesquieu và Roger Williams, Martin Luther và J.J. Rousseau, và đương nhiên Noam Chomsky và Richard Dawkins, Václav Havel, Christopher Hitchens, Jared Diamond, Salman Rushdie,…Nói đến trí thức là nói đến lòng dũng cảm và sự chính trực đối diện với quyền lực, dù đó là quyền lực nhà nước, quyền lực tôn giáo, hay quyền lực văn hóa và lịch sử. Trí thức do đó bao giờ cũng là sự đe dọa đối với các định chế quyền lực, ngay cả quyền lực hàn lâm. Điều này đưa một hệ luận trực tiếp là khi một người tự nguyện phục vụ quyền lực, hay chỉ mon men quyền lực, thì người đó cũng đã tự nguyện từ chối vị thế trí thức của mình. Trí thức không a dua với kẻ cầm quyền.

Trí thức là một quy chuẩn giá trị, không phải là một quy chuẩn nghề nghiệp. Một người lao động trí óc chỉ là một một chuyên viên, một công chức, một học giả, một nhà khoa học. Dù thành quả lao động của anh ta lớn đến đâu, đẳng cấp chuyên môn của anh ta cao đến đâu, nhưng anh ta vẫn không phải là trí thức cho đến khi thực hiện trách nhiệm xã hội của mình. Trong xã hội công dân, trí thức trước hết thực hiện trách nhiệm công dân, nghĩa là trách nhiệm bảo vệ các quyền căn bản, và sau đó là trách nhiệm đạo đức đối với xã hội của một người được hưởng đặc quyền và địa vị.

Trong những xã hội mà ở đó nền pháp quyền chưa đủ mạnh để chế tài quyền lực nhà nước, trí thức thực hiện trách nhiệm bảo vệ công lý và bảo vệ các quyền tự do trước sự bạo ngược của nhà nước.“Trí thức”, cũng như với những khái niệm khác như “tự do”, “quyền”, “dân chủ”,… khi đi vào không gian tư duy tiếng Việt, đã được gọt giũa lại cho phù hợp với cái tâm thức thần dân của nổi sợ hãi truyền thống trước quyền lực các loại. Đã có rất nhiều người bàn về khái niệm “trí thức”, về việc có hay không có một tầng lớp trí thức ở Việt Nam, về vai trò của trí thức đối với người cầm quyền và đối với quốc gia,… nhưng gần như không ai bàn đến quan hệ đối kháng giữa trí thức và quyền lực. Từ đó, “trí thức” bị đánh đồng với chuyên viên, học giả, công chức. “Trí thức” trong tiếng Việt không còn chứa đựng nội hàm của thái độ thách thức quyền lực như trong ý nghĩa nguyên thủy của nó. Điều này tự nhiên trong tiến trình chuyển tiếp từ một xã hội thần dân sang một xã hội công dân. Khi quyền lực nhà nước vẫn còn quá bạo ngược, sợ hãi để tồn tại, “tôi sợ”, tự nó cũng là quy chuẩn đạo đức đáng khâm phục. Nhưng tư biện loanh quanh để lẩn tránh sự sợ hãi, trong nhiều trường hợp là vô hình, như trường hợp với những người mà cuộc sống của họ ở ngoài sự kiểm soát của quyền lực, lại là thái độ hèn nhát, không xứng đáng với trách nhiệm trí thức. Và cũng như với tất cả sự hèn nhát khác, nó vô dụng.

 Tiến trình hình thành tầng lớp trí thức ở Việt Nam, nghĩa là tiến trình trả lại đầy đủ ý nghĩa của khái niệm “trí thức”, song hành với tiến trình xây dựng một xã hội công dân, giới hạn quyền lực nhà nước và bảo vệ các quyền tự do. Nó đòi hỏi lòng dũng cảm và chính trực.

 Trí thức, theo Chomsky, là một đặc quyền. Đặc quyền đưa đến cơ hội. Cơ hội đòi hỏi trách nhiệm. Và mỗi cá nhân có chọn lựa của mình, trong đó có chọn lựa trở thành trí thức.

 (Nguồn: bài trên blog.quechoa và theo blog FB của TMK)

GNLT ghi chú về nhà trí thức Chomsky

 Avram Noam Chomsky sinh 7.12.1928; tiến sĩ ngôn ngữ  người Hoa Kỳ) là một nhà ngôn ngữ học, nhà triết học, nhà khoa học nhận thức, nhà hoạt động chính trị.

 Ông là giáo sư đại học ngành ngôn ngữ học tại Học viện công nghệ Massachusetts. Chomsky được cho là người sáng lập ra lý thuyết ngữ pháp tạo sinh (generative grammar), được xem là một trong những đóng góp quan trọng nhất đối với ngành lý thuyết ngôn ngữ trong thế kỉ 20. Những năm 1960 ông lên tiếng chỉ trích cuộc chiến tranh tại Việt Nam do chính phủ Mỹ tham gia và quan hệ của Mỹ với một số nước khác (Wikipedia)

 Nhìn cuộc đời ông, chúng ta thấy rõ đâu là nghề nghiệp chuyên môn, đâu là chức năng trí thức. Ông đã làm trọn vẹn cả hai việc đó. 

GS. Chomsky

 Giang Nam lãng tử

Thư GS Châu gửi Bọ Lập


Thư gửi Bọ Lập,

 Đầu năm, có mấy dòng chúc Bọ sức khỏe tốt, luôn luôn vui vẻ.

Em cũng xin có vài dòng thưa lại với Bọ về chuyện trí thức versus phản biện vừa rồi (*) .

Giá trị xã hội của phản biện như thế nào, em đã viết rõ, không cần viết lại nữa.

 Còn cái định nghĩa trí thức em nêu, đúng là nó hơi cổ hủ, không được hiện đại như của anh Sartre, anh Chomsky (*). Thú thực với bọ là, đối với cái sọ của em, định nghĩa của mấy anh này rắc rối quá. Chả nhẽ anh công nhân, bác nông dân, các đồng chí doanh nhân thì không được phản biện. Phản biện xong mà bị phong hàm nông dân trí thức, công nhân trí thức … thì phiền phức lắm.

Có người khác thích định nghĩa trí thức như của anh Sartre anh Chomsky thì cũng rất là tốt. Cá nhân em không có cái lo lắng đau đáu xem mình có phải là trí thức hay không đâu bọ ạ. Nếu có rủi ro mình bị loại khỏi hàng ngũ trí thức trong đầu ai đó thì cũng phải chịu thôi bọ ạ. Em nghĩ là bọ cũng như thế. Việc gì mà nhiều người phải nổi đóa lên như thế.

Khi bọ cho rằng em ủng hộ mấy anh trùm chăn, không ủng hộ mấy anh không trùm chăn, thì bọ đang suy diễn đấy. Bọ rút kinh nghiêm thôi không chế tạo ra những cơn bão trong cốc thủy tinh nữa bọ nhé. Vui thì vui rồi, nhưng đợi một tuần nữa nhìn lại mà xem, sẽ thấy nó thảm lắm bọ ạ.

Châu.

 P.S. Bọ có thể đăng thư của em lên quechoa nếu thấy phù hợp.

 Chú thích của Giang  Nam lãng tử

         (*) Versus : chống lại, đấu với

        (*)  Chomsky: xem chú thích ở bài “Trách nhiệm trí thức“.

        (*) Sartre: có lẽ nhà triết học hiện sinh Pháp Jean Paul Sartre

(Nguồn: quechoa.blog)

Liệu rằng “GS Ngô Bảo Châu ‘tự mâu thuẫn’?”

Đôi lời lăn tăn

GS Nguyễn Huệ Chi là bậc thầy của chúng tôi cả về chuyên môn và sứ mệnh phản biện xã hội. Ý kiến của ông hoàn chỉnh, chặt chẽ nhưng có phần ít thông cảm với GS Ngô Bảo Châu. Giang Nam lãng tử xin đăng lại ý kiến của ông. Tôi nghĩ, sự dè dặt của GS Châu tương tự cựu chủ tịch Nguyễn Văn An, họ chưa thể đi đến cùng của sự phản biện trong hoàn cảnh hiện nay. Thế thôi.

GNLT

Quốc Phương

BBC Tiếng Việt

Cập nhật: 16:03 GMT – thứ hai, 23 tháng 1, 2012

  Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã tham gia phản biện nhiều vấn đề xã hội trong nước.

 Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, đồng chủ trì một trang mạng phản biện của giới trí thức Việt Nam, trang Bauxite Việt Nam, nói với BBC rằng Giáo sư Ngô Bảo Châu đã “tự mâu thuẫn” khi bàn về vai trò phản biện của trí thức trong một phỏng vấn đăng ở Việt Nam gần đây.

(more…)

Mây Thẻ