"Nói phải củ cải cũng nghe được"- Tục ngữ Việt Nam.

Archive for the ‘Những bài thơ hay’ Category

ĐẤT NƯỚC, NHÌN THẬT GẦN

Đất Nước, nhìn thật gần *

Lê Minh Hà

“Người ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau lưng… ” (
Nguyễn Đình Thi)

Đất nước
Không của người thường
Bố mẹ không đẻ ra con mà ra trứng
Trứng nở thành anh thành em
Bố mẹ bỏ nhau anh em đôi ngả
Đánh nhau triền miên
Không tin nổi nhau ngay cả lúc ôm nhau khóc
Ngày đoàn viên

Đất nước
Không của người thường
Ngày chiến tranh ra ngõ gặp anh hùng
Ngày không chiến bước khỏi cửa gặp siêu sao hoa hậu
Năm tháng tưng bừng
Pháo hoa quên đói nghèo
Pháo hoa mừng chiến thắng
Sướng khổ tột cùng 
Chung nhau mong mỏi
Gửi vào hương khói 
Bay lên trời rồi không biết đi đâu
Ông bà ông vải nằm dưới đất sâu
Phật với Chúa ở bên người
Chỉ nhớ được lúc rơi
Rơi
Rơi
Rơi
Tận đáy đời
Đồng thanh mong cầu oán thán

Đất nước
Những đứa con theo cha sống đời những dòng sông mắc cạn
Vật vờ ra biển
Biển quê hương
Lừng lững tàu tuần dương 
Kéo cờ nước lạ
Đất nước
Những đứa trẻ theo mẹ về với rừng sâu núi cả
Núi nung vôi
Rừng kiệt mất rồi
Bão lũ đủ làm trôi tất tật
Ai cố sức quắp mình vào với đất
Ai ra đi làm người của đô thành
Những đô thành xanh xanh đỏ đỏ
Những đô thành âm thanh nứt vỡ
Những đô thành khói bụi quẩn quanh
Những đô thành chìm trong nước cống
Cho nhà nhà nhà cao nhanh

Đất nước
Của em và anh 
Những người đàn bà chịu đựng mãi thành cay nghiệt
Sau bao nhiêu thăng trầm
Những người đàn ông nông nổi và hãnh tiến
Sau một vài thành công
Chúng ta lên rừng chúng ta xuống bể
Chúng ta ngợi ca đất nước của mình
Ôi Tổ Quốc
Thế kỉ nào đẹp nhất
Câu trả lời: thế kỉ chiến tranh

Những người đàn bà trẻ trung
Yêu và lo và nhớ người ra trận
Đêm không dám sờ thịt da mình
Héo hắt dần không phải vì nghĩa vụ
Những người đàn bà như bếp lửa
Lụi dần đi trong vô vọng đợi chờ
Anh, hãy để cho em nói
Em đã không thành người phản bội
Không phải vì em nhất mực thủy chung
Tất cả những người đàn ông đẹp nhất
Đều đang như anh ở ngoài mặt trận
Đều đang như anh trở thành anh hùng
Những anh hùng trở về ngày chiến thắng
Dậm dụi với đời thường 
Chẳng mấy khi nhắc nhớ
Những năm chiến trường gian khổ
Lúc về già xoè bàn tay 
Gió thổi ngang qua bàn tay
Gió làm thốc lại cơn say
Một thời đã ước ao đã yêu và đã trẻ
Anh, anh đừng tự hào anh nhé
Những ngày xưa rất buồn

Những ngày này buồn hơn
Chiến tranh kết thúc rồi hòa bình rồi gần nửa thế kỉ rồi
Đất nước vô vàn đổi khác
Chỉ không khác là nước mắt
Như lũ rừng
Trào lên từ vô vàn dòng suối cạn
Rút hết rồi vẫn bàng hoàng mặt đất
Sắt se mặt người
Không biết có gì ở đâu để mà ao ước nữa
Ngoài một nồi cơm vơi
Ngoài một nỗi đau đủ đầy thừa mứa
Vẫn biết lòng khắc khoải nỗi khôn nguôi

Đất nước
Bốn ngàn năm Lang Liêu làm ra bánh Trời bánh Đất
Ngày hôm nay con cháu sợ quay nhìn
Môn lịch sử không còn người muốn học
Về lịch sử không còn ai muốn đọc
Ừ đọc làm gì nữa
Hôm qua cũng thể hôm nay
Người vẫn hai bờ giàu nghèo tưởng bở
Ừ đọc làm gì nữa
Đất nước đủ tượng đài cho lịch sử
Đài Tổ Quốc ghi công liệt sĩ
Tượng cảm tử quân
Tượng bà mẹ anh hùng
Sống hay chết đều là vì nước
Dù có là tự nguyện hay không

Đất nước 
Của những người không thường
Chui ra từ một bọc
Kiểu gì chẳng phải huých đạp 
Chia nhau thành bí thành bầu
Thương nhau lá rách bọc nhau
Dạy nhau ở đời nhìn trước ngó sau
Khôn ngoan biết chơi biết lừa với lửa
Lửa thiêu được tất cả
Chẳng ngại ngần chi khi chấp nhận chiến tranh
Đốt cả dãy Trường Sơn nếu cần nếu phải
Sá gì tóc trắng tuổi xanh
Máu chẳng có gì xa xỉ
Ai có thể kiêu hãnh hơn chúng ta được nhỉ
Sau bóng tượng đài tôn vinh mẹ
Lớp lớp con dân xơ xác gầy mòn
Những đứa trẻ bập bềnh vượt suối
Những đứa trẻ bấm chân vượt núi 
Để tới trường nuôi giấc mộng con con
Những thiếu nữ tự bán mình qua biên giới
Những thiếu phụ gửi con ra thành phố gánh gồng
Vợ con nheo nhóc những người đàn ông
Nhẫn nhục đứng ngồi đầu đường chờ bán sức
Ta cách nhau trời ơi một lớp kính một khung cửa một bữa ăn thôi mà thành ra cách nhau tất cả
Có ai nhìn mắt họ thấy ta không

Đất nước 
Không của người thường
Của bao nhiêu là chí khí
Người ngã xuống trong chiến tranh
Xương thịt nát vẫn còn trong đất mẹ
Người ra đi trong hòa bình
Sang tới xứ người tiếp tục cuộc trường chinh
Chui vào container 
Bám gầm xe tải 
Đường rất dài
Đích là người ở lại
Mẹ cha anh em sẽ hết đói nghèo
Một tích tắc buông tay hoảng hốt
Chết trên đất của nước nào không biết
Cũng có người đi chốc nhát đã giàu
Rồi một ngày thôi lận đận
Những chua xót trồi ngược lên gặm cắn
Miệt mài sống tự gây tê
Biết sung sướng không phải là hạnh phúc
Người tỉnh rồi ghen tị với người mê

Đất nước
Chúng ta lên lên xuống xuống dọc dọc ngang ngang 
Này đồng hoa cải này ruộng bậc thang
Này nếp nhà trong sương phủ chon von
Này mũi đất xé sóng mà trụ lại
Này nước nổi đất chìm chim thiên di mãi
Những phận người ở lại
Vui cùng nhau lo cùng nhau nỗi no đói từng ngày
Ta đi dọc ngang mình đất nước
Nhìn nhau tiêu tiền giải quyết khâu oai
Rồi đến lúc đất nước không còn mênh mông nữa
Hò hẹn xứ người hớn hở offline

Đất nước
Mẹ không thường cha không thường
Sống dạy nhau phải biết biết ơn
Ở tròn trong bầu ở dài trong ống
Gừng thì cay muối thì mặn
Buộc bụng thắt lưng mà dặn
Một điều tưởng vĩnh viễn mai sau
Đừng bóc ngắn cắn dài
Ăn trông nồi ngồi trông hướng
Biển một bên mà đói kém chỉ bỏ xóm bỏ làng kéo nhau lên miền ngược
Bốn ngàn năm thấy đúng một lần
Người ra biển thoát được rồi ngoảnh nhìn về đất
Nghĩ hết đời thành kẻ mất quê hương
Nửa thế kỉ sắp qua rồi vẫn bị đời phỉ nhổ
Lũ hai lòng lũ phản động lũ vô ơn
Không ai muốn biết một điều gì khác 
Điều gì khác trở thành không được phép
Chúng ta soi mói nhau chúng ta đọa đày nhau
Chúng ta đạp cẳng nhau chúng ta chẹn ngực nhau
Chen về phía trước
Có ai buồn nữa không
Có ai ngạc nhiên nữa không
Khi ta gửi cháu con ra nước ngoài ăn học
Chẳng mấy ai mong con cháu quay về
Những đất nước cừu thù thành đất hứa
Đất nước bồn chồn trong một cuộc dinh tê
Mới
Các dự án mọc lên tơi tới
Trả nợ đến đời nào
Để mai tính
Nói trước làm gì những chuyện của ngày sau

Đất nước

Bừng bừng bừng trong cơn lễ hội
Lễ hội nào cũng cờ phướn giăng giăng
Những lão ông lão bà xúng xính áo đỏ quần xanh
Mốt cào cào châu chấu chẳng biết truyền từ đời nào lại
Những đứa trẻ như chúng ta hơn nửa thế kỉ rồi vẫn khăn quàng đỏ trên vai phấp phới
Những người có tuổi có tên
Nói những điều ai cũng biết
Ai cũng biết nên cùng nhau ngủ gật
Ngủ gật nửa vời rồi cùng bừng thức
Vỗ tay 
Cồn cào cơn say
Thi đua lập thành tích vì những không những có
Cờ biển xanh xanh đỏ đỏ
Phát động tổng kết chào mừng
Khánh thành tưởng niệm khai trương
Năm tháng hân hân hoan hoan
Chỗ nào cũng lễ cũng hội
Mùa xuân mở hội non sông
Nào ai còn biết anh hùng là ai
Hội cướp hoa roi cướp phết
Hội cướp ấn cướp trầu
Cướp của nhau rồi rồi lại sống với nhau
Chỗ nào cũng hội cũng lễ
Lễ đặt tên đường lễ gắn biển tường
Lễ sinh lễ tử
Lễ thả cá thả chim 
Phớn phở
Đình đạp đi rồi
Chùa phá đi rồi
Trùng tu xây mới
Khấn khấn cầu cầu
Ông bà ông vải ở đâu
Hồn thiêng liệt sĩ còn lâu chưa về
Về rồi lạc lối đường quê
Lễ hội cháu con làm lớn lắm
Tivi truyền sống
Hoành tráng màn hình
Rực rỡ kém gì lễ hội nước anh em
Nước anh em gắn bó môi răng
Răng vập xuống và môi tứa máu

Đất nước
Dân từng ngày đau đáu
Ăn gì chơi đâu
Đất trồng lúa trồng rau
Rau quả xơi vào vào thấp tha thấp thỏm
Tết nhất giỗ chạp
Phố thành làng
Rủ nhau đụng thịt mới sang
Chẳng vì truyền thống
Mặt đất như thể là địa ngục
Thành nơi đăng kí trước linh hồn
Dọc dọc ngang ngang đất nước
Hạ ra với biển xuân lên với rừng
Hồn đi tìm những nơi còn heo hút
Còn thẳm còn xanh còn mộc mạc tận cùng
Tạm trốn tháng ngày loè loẹt
Mông lung khát vọng anh hùng
Hồn tới những miền đất lạ
Vỡ ra nghĩa chữ đời thường
Ôi xinh đẹp vô cùng Tổ Quốc
Hồn hát hồn cười phát sặc

Đẹp vô cùng Tổ Quốc
Của tây

Gió còn thổi 
Mây còn bay
Ta say tình yêu đất nước
Ta con mẹ Tiên bố Rồng
Trăm năm lộn lại một vòng
Thương quá những người đi trước
Ôm theo ao ước đại đồng
Thương những dòng sông
Tưởng mình không bao giờ cạn
Thương chúng mình
Em và anh
Những tình yêu tình bạn
Sao phải gieo neo để không thể tàn phai
Ta mầm xanh chột từ khi chưa mọc 
Suốt một đời tặc lưỡi: ngày mai

Anh
Đến ngày em không còn thở 
Hãy đặt em vào nơi
Nóng cháy hơn cả lửa
Cho em thành tro bụi tinh cầu này
Khi nào gió nổi
Em xin mình buông tay 
Em không biết em sẽ đi về đâu
Có thể là phương ấy
Nơi chúng ta nói với con là đất nước
Nơi chúng ta có lúc còn căm ghét 
Căm ghét vì không thể không yêu
Những cánh đồng chắp vá
Những phố phường ầm ĩ hoang liêu
Những mặt người nhẫn nhục
Như tuổi trẻ chúng mình
Ngày ấy
Ngày gặp nhau ngày biết đợi chờ
Rồi cũng đi qua vật vã
Áo cơm và ước mơ
Chúng mình từng ước một ước mơ
Như chiếc bong bóng khổng lồ
Tưởng lên với trời cao
Thủng lúc nào không biết
Có những điều bao giờ cũng muộn khi hối tiếc
May vẫn còn mặt đất này
Cho ta rơi

Tự do
Ta tro bụi tụ về thành hình hài đất nước
Ta bốn phương chín trời

Berlin. 02. 2016

 * Note: Vốn nhút nhát trước thơ, nên đặt tên bài là BÀI KHÔNG LÀ THƠ KHÔNG TÊN, người biên tập từng đề nghị đổi một tên khác. Quyết định đổi lại theo đề nghị đó và post lại. Như một lời tạ lỗi với các bạn đã gọi hỏi sẻ chia trên FB mà chỉ thấy chủ nhà im lặng.

LMH

Bài từ “Lâm giang tiên” của từ nhân Dương Thận, thời Minh

GIẢI TRÍ THƯ GIÃN

Việt Nam có hai bài ngang cơ: Màu tím hoa sim của Hữu Loan và tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh

Nhưng âm nhạc thì chưa có tương đương.

GNLT

Bài từ “Lâm giang tiên” của Dương Thận nhà Minh

La Quán Trung mượn làm đề từ tiểu thuyết TAM QUỐC DIỄN NGHĨA

Nhạc sĩ Cốc Kiến Phân phổ nhạc – làm chủ đề khúc phim cùng tên.

ca thủ Dương Hồng Cơ hát cho phim.

Lời ca tiếng Trung

Gǔn gǔn Cháng Jiāng dōng shì shuǐ

làng huā  táo jìn yīng xióng.

Shì fēi chéng bài zhuǎn tóu kōng.

Qīng shān yī jiù zài

Jǐ dù xī  yáng hóng…

*

Bái fă yú qiáo jiāng zhǔ shàng

guàn kàn qiū yuè chūn fēng

(Yì hú zhuò jiǔ xǐ xiāng féng

Gǔ jīn duō shǎo shì

Dōu fù xiào tán zhōng)3.

****************************

Lời bài từ tiếng Việt

Cổn cổn Trường Giang đông thệ thuỷ

Lãng hoa đào tận anh hùng

Thị phi thành bại chuyển đầu không

Thanh sơn y cựu tại

Kỷ độ tịch dương hồng ?

*

Bạch phát ngư tiều giang chử thượng

Quán khán thu nguyệt xuân phong

Nhất hồ trọc tửu hỉ tương phùng

Cổ kim đa thiểu sự

Đô phó tiếu đàm trung.

********************************

Đề từ

Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông

Sóng vùi dập hết anh hùng

Được thua phải trái thoắt thành không

Non xanh nguyên vẻ cũ

Mấy độ bóng tà hồng !

*

Bạn bạc đầu ngư tiều trên bãi

Đã quen nhìn thu nguyệt xuân phong

Một bầu rượu vui vẻ tương phùng

Xưa nay bao nhiêu việc

Phó mặc nói cười suông

ca thủ Dương Hồng Cơ hát trên sân khầu:

Posted by Phùng Hoài Ngọc

Văn chiêu hồn

Văn chiêu hồn

 Nguyễn Du

Tiết tháng Bảy mưa dầm sùi sụt,
Toát hơi may lạnh buốt xương khô,
Não người thay buổi chiều thu,
Ngàn lau nhuốm bạc, lá ngô rụng vàng.

Đường bạch dương bóng chiều man mác,
Ngọn đường lê lác đác sương sa,
Lòng nào là chẳng thiết tha,
Cõi dương còn thế nữa là cõi âm.

con ma 1

Trong trường dạ tối tăm trời đất,
Có khôn thiêng phảng phất u minh,
Thương thay thập loại chúng sinh,
Hồn đơn phách chiếc lênh đênh quê người.

Hương khói đã không nơi nương tựa,
Hồn mồ côi lần lữa đêm đen,
Còn chi ai quí ai hèn,
Còn chi mà nói ai hiền ai ngu?

Tiết đầu thu lập đàn giải thoát
Nước tĩnh bình rưới hạt dương chi
Muôn nhờ đức Phật từ bi,
Giải oan, cứu khổ, hồn về tây phương.

cúng cô hồn

**
Cũng có kẻ tính đường kiêu hãnh,
Chí những lăm cướp gánh non sông,
Nói chi những buổi tranh hùng
Tưởng khi thế khuất vận cùng mà đau.

Bỗng phút đâu mưa sa ngói lở
Khôn đem mình làm đứa sất phu,
Lớn sang giàu nặng oán thù,
Máu tươi lai láng, xương khô rã rời.

Đoàn vô tự lạc loài nheo nhóc,
Quỷ không đầu than khóc đêm mưa
Cho hay thành bại là cơ
Mà cô hồn biết bao giờ cho tan!

Cũng có kẻ màn lan trướng huệ,
Những cậy mình cung quế Hằng Nga,
Một phen thay đổi sơn hà,
Mảnh thân chiếc lá biết là về đâu?

Trên lầu cao dưới cầu nước chảy
Phận đã đành trâm gãy bình rơi,
Khi sao đông đúc vui cười,
Mà khi nhắm mắt không người nhặt xương.

Đau đớn nhẽ không hương không khói,
Luống ngẩn ngơ dòng suối rừng sim.
Thương thay chân yếu tay mềm
Càng năm càng héo, một đêm một rầu.

Kìa những kẻ mũ cao áo rộng,
Ngọn bút son thác sống ở tay,
Kinh luân găm một túi đầy,
Đã đêm Quản Cát lại ngày Y Chu.

Thịnh mãn lắm oán thù càng lắm,
Trăm loài ma mồ nấm chung quanh,
Nghìn vàng khôn đổi được mình
Lầu ca, viện hát, tan tành còn đâu?

Kẻ thân thích vắng sau vắng trước
Biết lấy ai bát nước nén nhang?
Cô hồn thất thểu dọc ngang,
Nặng oan khôn nhẽ tìm đường hóa sinh.

Kìa những kẻ bài binh bố trận
Đem mình vào cướp ấn nguyên nhung.
Gió mưa sấm sét đùng đùng,
Dãi thây trăm họ nên công một người.

Khi thất thế tên rơi đạn lạc,
Bãi sa trường thịt nát máu rơi,
Bơ vơ góc bể chân trời,
Nắm xương vô chủ biết vùi nơi nao?

Trời thăm thẳm mưa gào gió thét,
Khí âm huyền mờ mịt trước sau,
Ngàn mây nội cỏ rầu rầu,
Nào đâu điếu tế, nào đâu chưng thường?

Cũng có kẻ tính đường trí phú,
Mình làm mình nhịn ngủ kém ăn,
Ruột rà không kẻ chí thân
Dẫu làm nên để dành phần cho ai?

Khi nằm xuống không người nhắn nhủ,
Của phù du dẫu có như không,
Sống thời tiền chảy bạc ròng,
Thác không đem được một đồng nào đi.

Khóc ma mướn, thương gì hàng xóm
Hòm gỗ đa bó đóm đưa đêm
Ngẩn ngơ trong quảng đồng chiêm,
Nén hương giọt nước, biết tìm vào đâu?

Cũng có kẻ rắp cầu chữ quý
Dấn mình vào thành thị lân la,
Mấy thu lìa cửa lìa nhà,
Văn chương đã chắc đâu mà trí thân?

Dọc hàng quán phải tuần mưa nắng,
Vợ con nào nuôi nấng khem kiêng,
Vội vàng liệm sấp chôn nghiêng,
Anh em thiên hạ láng giềng người dưng.

Bóng phần tử xa chừng hương khúc
Bãi tha ma kẻ dọc người ngang,
Cô hồn nhờ gửi tha phương,
Gió trăng hiu hắt, lửa hương lạnh lùng.

Cũng có kẻ vào sông ra bể,
Cánh buồm mây chạy xế gió đông
Gặp cơn giông tố giữa dòng,
Đem thân vùi rấp vào lòng kình nghê.

Cũng có kẻ đi về buôn bán,
Đòn gánh tre chín dạn hai vai,
Gặp cơn mưa nắng giữa trời,
Hồn đường phách sá lạc loài nơi nao?

Cũng có kẻ mắc vào khóa lính,
Bỏ cửa nhà đi gánh việc quan,
Nước khe cơm ống gian nan,
Dãi dầu nghìn dặm lầm than một đời.

Buổi chiến trận mạng người như rác,
Phận đã đành đạn lạc tên rơi.
Lập lòe ngọn lửa ma trơi,
Tiếng oan văng vẳng tối trời càng thương.

Cũng có kẻ nhỡ nhàng một kiếp,
Liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoa,
Ngẩn ngơ khi trở về già,
Đâu chồng con tá biết là cậy ai?

Sống đã chịu một đời phiền não
Thác lại nhờ hớp cháo lá đa,
Đau đớn thay phận đàn bà,
Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?

Cũng có kẻ nằm cầu gối đất,
Dõi tháng ngày hành khất ngược xuôi,
Thương thay cũng một kiếp người,
Sống nhờ hàng xứ, chết vùi đường quan!

Cũng có kẻ mắc oan tù rạc
Gửi mình vào chiếu rách một manh.
Nắm xương chôn rấp góc thành,
Kiếp nào cởi được oan tình ấy đi?

Kìa những đứa tiểu nhi tấm bé,
Lỗi giờ sinh lìa mẹ lìa cha.
Lấy ai bồng bế vào ra,
U ơ tiếng khóc thiết tha nỗi lòng.

Kìa những kẻ chìm sông lạc suối,
Cũng có người sẩy cối sa cây,
Có người leo giếng đứt dây,
Người trôi nước lũ kẻ lây lửa thành.

Người thì mắc sơn tinh thủy quái
Người thì sa nanh sói ngà voi,
Có người hay đẻ không nuôi,
Có người sa sẩy, có người khốn thương.

***
Gặp phải lúc đi đường lỡ bước
Cầu Nại Hà kẻ trước người sau
Mỗi người một nghiệp khác nhau
Hồn xiêu phách tán biết đâu bây giờ?

Hoặc là ẩn ngang bờ dọc bụi,
Hoặc là nương ngọn suối chân mây,
Hoặc là bụi cỏ bóng cây,
Hoặc nơi quán nọ cầu này bơ vơ.

Hoặc là nương thần từ, Phật tự
Hoặc là nơi đầu chợ cuối sông
Hoặc là trong quãng đồng không,
Hoặc nơi gò đống, hoặc vùng lau tre.

Sống đã chịu nhiều bề thảm thiết,
Gan héo khô dạ rét căm căm,
Dãi dầu trong mấy mươi năm,
Thở than dưới đất, ăn nằm trên sương.

Nghe gà gáy tìm đường lánh ẩn,
Lặn mặt trời lẩn thẩn tìm ra,
Lôi thôi bồng trẻ dắt già,
Có khôn thiêng nhẽ lại mà nghe kinh.

****
Nhờ phép Phật siêu sinh tịnh độ,
Phóng hào quang cứu khổ độ u,
Rắp hòa tứ hải quần chu,
Não phiền rũ sạch, oán thù rửa không.

Nhờ đức Phật thần thông quảng đại,
Chuyển pháp luân tam giới thập phương,
Nhơn nhơn Tiêu Diện đại vương,
Linh kỳ một lá dẫn đường chúng sinh.

Nhờ phép Phật uy linh dũng mãnh,
Trong giấc mê khua tỉnh chiêm bao,
Mười loài là những loài nào?
Gái trai già trẻ đều vào nghe kinh.

Kiếp phù sinh như hình bào ảnh,
Có chữ rằng: “Vạn cảnh giai không”
Ai ơi lấy Phật làm lòng,
Tự nhiên siêu thoát khỏi trong luân hồi.

Đàn chẩn tế vâng lời Phật giáo,
Của có chi bát cháo nén nhang,
Gọi là manh áo thoi vàng,
Giúp cho làm của ăn đường thăng thiên.

Ai đến đây dưới trên ngồi lại,
Của làm duyên chớ ngại bao nhiêu.
Phép thiêng biến ít thành nhiều,
Trên nhờ Tôn Giả chia đều chúng sinh.

Phật hữu tình từ bi phổ độ
Chớ ngại rằng có có không không.
Nam mô Phật, nam mô Pháp, nam mô Tăng
Độ cho nhất thiết siêu thăng thượng đài.

Ngày Thương binh Liệt sĩ – CÁI NHÌN CỦA CÁC EM TÔI

nguồn chú Tễu

Ngày Thương binh Liệt sĩ: CÁI NHÌN CỦA CÁC EM TÔI

 
 CÁI NHÌN CỦA CÁC EM TÔI
Hoàng Hưng
27-07-2015
*
Tôi có ba đứa em
Em ruột Lạng bị gọi đi “đánh Mỹ”
Mấy năm sau nhận tin báo tử
Không ngày tháng chết, không một mảnh di hài
Một chiếc ba lô mới tinh đem đến nhà giả làm “di vật”
Đến hôm nay manh mối vẫn không ra!
Em vợ Bình ngã xuống ngay trận đầu biên giới Tây Nam
Em vợ Bính phát điên mà chết vì đạn pháo quân thù chốt địa đầu phía Bắc

Một nhà góp ba mạng trai cho “Độc lập, Thống nhất”
Đã đủ hay chưa?
Những câu thơ ngày ấy:
“Các anh bảo chúng tôi
Đi chiến đấu cho ngày mai tươi đẹp
Chúng tôi đi
Vì không sợ chết
Chúng tôi chết
Vì sợ sống hèn
Nhưng sẽ ra sao cái Ngày Mai ấy?”[i]
đã đưa người viết vào ngục tù
khi “cái Ngày Mai ấy” trở thành hiện thực!
 *
“Cái Ngày Mai ấy” chính là Hôm Nay
Khi biên cương phía Bắc, phía Nam và biển đảo lại đen ngòm súng giặc
Những chàng trai của mọi nhà lại chờ lệnh ra đi
Cho một Ngày Mai chưa biết sẽ ra sao
Khi mỗi người dân gánh trên đầu khoản nợ không biết đời nào trả hết
Để các anh xây biệt thự khắp năm châu
Khi những người viết lên những dấu hỏi những dấu than lại chuẩn bị vào tù
Để các anh yên tâm trên ngai rồng đỏ son vàng chóe!
*
Chúng tôi đấy
Đều ngoan ngoãn cả
Anh vừa lòng chứ ạ?
Vâng
Chúng tôi cứ khoanh tay nhắm mắt ngồi nhìn
Sự nặng nề ngu độn của các anh
Cứ chầm chậm dìm con tàu xuống biển!”[ii]
Những câu thơ năm ấy
Giờ đây đã sai rồi
Chúng tôi không còn ngoan ngoãn
Không còn khoanh tay
Để các anh mặc sức đánh chìm con tàu Tổ quốcNhững đứa em tôi không thể chết vô ích thế!
Dưới ba thước đất, mắt các em vẫn mở trừng trừng
Nhìn các anh
Nhìn chúng tôi
Nhìn tất cả chúng ta
Không ai thoát được cái nhìn của các em tôi
Đừng hòng thoát!
*
Ngày “thương binh liệt sĩ” 27/7/2015
____[i] Thơ để trong nhật ký đầu những năm 1970
[ii] Thơ để trong nhật ký đầu những năm 1970
 

Lưu Đức Trung 11 bài haiku (tập thơ HOA BÌM BÌM)

Tập thơ HOA BÌM BÌM

    (trích)

   Lưu Đức Trung

    1.

 Dấu xưa

     vườn cũ

     bóng hạc quay về

 the vestige here

in old garden

a crane coming back

 2.

     Căn nhà đổ nát

     chiếc gương còn lại

     cô gái soi mình

 Dilapidated house

the mirror remains

an woman gaze at herself in it

     3.

     Mai vàng

     lộc biếc

     nhớ nụ đào phai

 yellow appricots

bluish green bud,

remember a light red peach

 4. 

     Trước mặt thiền sư

     chú rắn ngẩng đầu

          một bông hoa nở

Before a monk

A snake rises

A flower blossom out

 5.

     Trong tay

     cốc kem

     mùa tuyết tan

in one hand

a cup of ice cream

the snow thaws

 6.

     Phố cổ Hội An §

     chùa Cầu khách đến

     nhớ đất Phù Tang

 

        Hoi An old town§

        Tourists arrive at a pagoda on a bridge

       Think of the Nihon country

 7. 

     Hoa sứ nhà mình

     hương thơm nhà bên

     lộc trời chia sẻ

 the flower Plumeria rubra in my garden

     sweet smelling fly to a neighbor

    God’s gracia sharing

 8. 

     Cành phong lan

     đung đưa trong gió

     đón chờ bướm xuân

 A branch of orchid

waving in the wind

waiting for spring butterfly

 9.

Đàn cò vụt bay

để lại cánh đồng

mênh mông

 A flock of storks taking off suddenly

Left a field behind

immense

 10.

Giữa phố phường 

tiếng chim cu

thảnh thơi lòng

 a dove cuckoo singing

in a city streets

my heart disengaged

 11. 

Vách đá

yến xây tổ

bọt trắng xóa

 on a cliff of rock

the salanganes building their nest

sponge white foam

 The End

 Chú thích

Phố cổ Hội An là một đô thị cổ thuộc vùng đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Nam, Việt Nam. Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, nơi gặp gỡ của những thuyền buôn Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây trong suốt thế kỷ 17 và 18.

 Note:

Hoi An is an old town in the coastal plains of Quang Nam province, Vietnam. Hoi An was a thriving international trading port, the meeting place of the Japanese merchant ships and Chinese and the Westerns during the 17th and 18th centuries.

PHN chuyển ngữ

GỞI NGƯỜI NĂM XƯA

To…
Music, when soft voices die, 
Vibrates in the memory– 
Odours, when sweet violets sicken, 
Live within the sense they quicken. 

Rose leaves, when the rose is dead, 
Are heaped for the beloved’s bed; 
And so thy thoughts, when thou art gone, 
Love itself shall slumber on.
(by Percy Bysshe Shelley)

 HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch :
Gửi… 
Bản nhạc dứt,  âm thanh mềm mại tắt,
Vẫn còn vang trong tâm tưởng êm đềm.
Mùi hương dịu của loài hoa tím héo,
Vẫn sống hoài trong cảm giác lênh đênh.

Những lá hồng, khi cánh hoa tàn rũ,
Vẫn còn đầy nơi giường ngủ người yêu.
Và cũng vậy, khi lòng em chia cách.
Tình vẫn còn say ngủ giấc cô liêu.

*
Bản chuyển ngữ của Hoàng Anh Dũng :

*
Gởi người năm xưa ….
Nhạc lòng đã tắt đi rồi
Vẫn còn rung động tim người năm nao
Hương hoa đổng thảo ngọt ngào
Vẫn còn thoang thoảng ngàn sao êm đềm
Cành hồng lá rũ trong đêm
Vẫn còn rơi rớt bên thềm người thương
Dẫu mai đôi ngã đôi đường
Tình còn say ngủ mộng thường cô liêu
HAD
6 / 2000 – hiệu chỉnh 6/2015

Thưởng thức 7 bài thơ haiku

Trời đất nóng bức, mời bạn thưởng thức chút thơ ca Nhật Bản như làn gió mát….

Phùng Hoài Ngọc 

Bài 1. Chim sẻ và chuột

Matsuo Basho 

  雀子と声鳴きかはす鼠の巣 

suzume ko to / koe naki kawasu / nezumi no su .

Young sparrows cry
and responding with squeaks
mice in their nest

 Lũ chim sẻ non

đáp lời chút chít

lũ chuột trong hang. 

Chim sẻ non và chuột – xóm giềng tối lửa tắt đèn có nhau. Họ khác chủng tộc, chẳng phải họ hàng bà con, ríu rít đàm thoại với nhau, hỏi thăm sức khỏe hoặc bàn tán chuyện thời tiết, liệu đêm nay có mưa chăng nhỉ… Hai loài đã thể hiện mối quan hệ vạn vật tương thông.

Bài 2. Bướm, liễu rủ và gió

     Basho

 吹くたびに    蝶のゐなほる    柳かな 

  Fuku tabi ni    / chô no inaoru  /  yanagi kana  

With every gust of wind,  

the butterfly changes its place   

on the willow.  

Mỗi khi gió giật

Con bướm đổi chỗ

Trên cành liễu xanh

Gió thổi rung rinh cành liễu. Tưởng gãy cành, bướm cất cánh bay lên. Hóa ra không phải gãy cành, lại đậu xuống. Vẫn biết cành liễu chỉ ngả nghiêng thôi, chúng vẫn đổi chỗ…Có lẽ, mỗi lần đổi chỗ, bướm nhích lên gần thân cây cho đỡ rung hơn, ổn định hơn. Sức sống của loài bướm mỏng manh mà kiên trì như thế. Ta biết mùa đông gió mạnh nhất ở Nhật bản, vậy ta đoán bài thơ viết lúc muà đông.

Bài 3. Cua nhỏ và tôi

     Basho

さざれ蟹足這ひのぼる清水哉 

sazaregani / ashi hainoboru / shimizu kana

 A little crab

creeping up my leg:

clear water.

Một con cua nhỏ

Dòng nước trong vắt

mon men chân tôi

Chú cua nhỏ thảnh thơi trong nước trong vắt, nhìn thấy bàn chân tôi, coi là bạn mới, mon men tới gần làm quen.

Bài 4. Ếch và lá non

Thơ  Rogetsu 

青がへるなくや若葉の通り雨 魯月
Aogaeru /naku ya wakaba no/ toriame

The tree frogs are crying
while a passing shower falls
on the young leaves

        Những chú nhái trên cành cây kêu vang

        Khi trời đổ trận mưa rào

        Trên những lá non

        Lá non  và nhái đều thích trời mưa, nhái kêu vang thay cho lá, lá không biết nói thì vẫy tay hưởng ứng. Vạn vật tương thông cùng cảm xúc..

Bài 5. Thơ Kikaku và giai thoại

Kikaku là nam môn sinh xuất sắc nhất trong 10 học trò nổi tiếng nhất của thi nhân thiền sư Matsuo Basho.  Cha Kikaku là bác sĩ ở Edo nhưng ông chọn làm nhà thơ haikai chuyên nghiệp dần dần, theo từng bước cuộc đời mình. Kikaku tinh thông mọi môn nghệ thuật nhưng là kẻ “nổi loạn hoang dã” mê rượu sake [1], đàn bà và thơ haiku.

鐘ひとつ賣れぬ日はなし江戸の春

kane hitotsu urenu hi wa nashi Edo no haru

Springtime in Edo,

Not a day passes without

A temple bell sold.

dịch:

 Mùa xuân ở Edo

Mỗi ngày trôi qua

một chuông chùa được bán ra

Có một giai thoại về ông và Basho thầy dạy.

Một hôm, Kikaku viết một bài thơ:

Red dragonfly / break off it wings / Sour cherry

 Con chuồn chuồn đỏ

 cắt bỏ đôi cánh

 quả anh đào.

 Và Basho góp ý sửa lại:

Trái anh đào

 thêm đôi cánh

con chuồn chuồn ớt.

 Bài thơ khuyên nhà thơ nên thêm chất sống vào đời sống, không lấy đời sống đi khỏi cuộc đời.Thầy của ông nổi tiếng về việc chê bai thơ ông vì những cảm xúc suồng sã của thơ. Kikaku viết những đề tài thô kệch, bất nhã hơn Basho, và trong khía cạnh này thơ ông gần với thơ haikai thời cổ xưa. Kikaku tạo một giọng điệu mới từ sau khi Basho qua đời cho đến khi Yosa Buson xuất hiện cuối thế kỷ 18.

Bài 6. Chim cưng

Thơ  Kobayashi  Issa

慈悲すれば糞をする也雀の子
jihi sureba hako wo suru nari suzume no ko

when you hold him kindly
he poops on you…
baby sparrow

Khi bạn nâng niu con chim sẻ non

Nó sẽ đập cánh

lên người bạn

Bài 7. Đám giỗ Basho

thơ Issa

芭蕉忌や鳩も雀も客めかす
bashôki ya hato to suzume mo kyaku mekasu

Basho’s Death-Day…
pigeons and sparrows
dressed for company

Đám giỗ Basho

Bồ câu chim sẻ

Mặc đẹp kết đoàn.

Đàn chim ăn mặc chải chuốt thật đẹp, như thể chào đón khách. Ngày giỗ nhà thơ Basho vĩ đại là 12 tháng Mười. Ngày này còn được gọi “Ngày tưởng niệm mưa mùa đông” hoặc “Ngày tưởng niệm ông già”.

Bài thơ trên  là bức tượng xây bằng ngôn từ tưởng niệm Basho sâu sắc nhất, dễ lan truyền nhất, hơn hẳn mọi tượng đồng, tượng đá hoành tráng mà đó đây kẻ cơ hội hãnh tiến thường khoe là “đạt kỷ lục Á châu”.

LƯU Ý KHI THƯỞNG THỨC HAIKU

Giới nghiên cứu nhận định rằng thơ haiku bao giờ cũng có quí ngữ (từ chỉ mùa): quý ngữ có thể lộ liễu hoặc hàm chứa, gián tiếp.

Mưa lớn, ếch kêu vang vui mừng ra khỏi mùa đông: ấy là mưa đầu mùa xuân.

Cành liễu xanh trĩu cành khua động khi gió thổi: liễu phát triển sum sê vào mùa hè

Chim sẻ non và đám chuột đàm thoại vào mùa gì? Người Nhật biết ngay, nhưng người ngoại quốc thì có thể bó tay.

Chim sẻ non ịả lên người du khách là mùa gì? Bó tay !

Nước trong vắt và cua nhỏ: có phải mùa thu đấy chăng!

PHN

(Nguồn tài liệu gốc: http://en.wikisource.org/wiki/Complete_Basho_Haiku_in_Japanese)

(nguồn: source : https://whrarchives.wordpress.com/2011/08/27/280/

[1] . Sake: Sake trong tiếng Nhật được viết bằng kanji là 酒 (phiên âm Hán-Việt: tửu). Do sake đã trở nên nổi tiếng trên thế giới.Thực ra sake trong tiếng Nhật nghĩa là rượu nói chung, bất kể là rượu nặng hay nhẹ, như rượu đế Việt nam, là vang, wishky hay gin.

Mây thẻ