"Nói phải củ cải cũng nghe được"- Tục ngữ Việt Nam.

Nhà thơ Đỗ Trọng Khơi: BÁO VĂN NGHỆ PHẢI LÀ TỜ BÁO PHI CHÍNH TRỊ

 

HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM CÓ THỰC TÂM MUỐN CỨU BÁO VĂN NGHỆ ?

Nhà thơ Đỗ Trọng Khơi

​Xưa nay sự phát triển một trào lưu văn chương nói riêng, nghệ thuật nói chung ở VN cũng như trên thế giới, đều được gắn bó mật thiết với một tờ báo nào đó. Như với Phong trào Thơ mới ở VN, đầu thế kỷ 20 đã gắn vận mệnh với tờ báo Phụ nữ tân văn, Nam phong…Ở miền Nam cuối những năm 1950, nhóm Sáng tạo ra đời và cũng cùng đồng hành với nó là tờ Người Việt, Lửa Việt…

​Và kể đâu xa, gần gặn với dòng văn học thời kỳ Đổi mới, vào những năm cuối thập kỷ 80, thế kỷ 20 với sự xuất hiện hàng loạt các cây bút và tác phẩm văn thơ có sức ảnh hưởng lớn, lâu dài trên văn đàn cả nước, mà người bạn đồng hành không thể thiếu của dòng văn học Hiện đại mới mẻ này, là tờ Văn nghệ – Hội Nhà văn Việt Nam. Bởi vậy, có thể xem các tờ báo như Phụ nữ tân văn, Văn nghệ là chiếc cửa lớn đã mở ra cho văn chương cả một mùa vàng rực rỡ, đóng góp giá trị lớn cho nền văn hóa – văn học nước nhà.

​Nói thế này không rõ có ngoa : báo Văn nghệ – tiền thân là tờ Tạp chí Văn nghệ, chứ không phải báo Nhân dân, Quân đội nhân dân hay bất cứ tờ báo nào khác, là đại diện xứng đáng nhất cho nền văn hóa – văn học – nghệ thuật đất nước, kể từ ngày thành lập Nhà nước VNDCCH, 1945 tới nay?

​ – Hiện thời tờ báo Văn nghệ đang trong tình cảnh thế nào?

​Như các trang mạng, Fb cá nhân đã đưa tin, cho thấy tờ Văn nghệ đang trong tình cảnh khá thê thảm. Báo không phát hành được, kinh tế bí bét, mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng. Nếu coi các vấn đề trên là tế nhị, là việc của nội tình bản báo, không đáng để các nhà văn và bạn đọc quan tâm, thì vấn đề “Chất lượng nghệ thuật yếu kém, tác phẩm của các nhà văn tên tuổi xuất hiện thưa vắng trên mặt báo, bạn đọc quay lưng…”, không còn là việc riêng của tờ Văn nghệ, thậm chí đây cũng không là việc riêng của Ban lãnh đạo Hội Nhà văn nữa, mà là mối quan tâm sâu sắc của tất cả những ai có tấm lòng với văn chương nghệ thuật nước nhà.

 

Với tinh thần vì nền văn học mới, tôi kiến nghị: Ban lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam, tờ Văn nghệ rất nên một lần nữa thay đổi. Thay đổi toàn diện, từ quan niệm mới về nghệ thuật văn chương, tới cách thức làm báo với nội dung nghệ thuật mới, đáp ứng được nhu cầu thưởng thức mới của thị hiếu văn học ngày nay.

​Để làm được việc này, báo Văn Nghệ cần một điều cơ bản, là PHI CHÍNH TRỊ văn học nghệ thuật. Nói “Phi chính trị”, trong tình hình đất nước hiện nay, với thói quen nhìn việc gì cũng bằng con mắt cảnh giác chính trị, nên rất có thể bị hiểu là nhằm chống đối, đi ngược lại sự chỉ đạo đường lối của đảng, nhà nước. Ý của tôi, phi chính trị, nghĩa là nghệ thuật chỉ vị nghệ thuật, và vị nhân sinh thôi. Nhà văn chỉ lo viết văn hay, báo chỉ đăng những sáng tác hay. Báo không đăng, nhà văn cũng không viết tác phẩm nhằm để ngợi ca hay chống đối. Điều gọi là “chính trị”, nếu có tồn tại trong mỗi tác phẩm, thì đó là: tư tưởng – chính trị – nhân văn, chính trị – yêu nước thương nòi chân chính.

​Và để làm được việc này, trước mắt báo Văn Nghệ cần có một ekip làm báo với quan điểm nghệ thuật văn/báo mới, một vị Tổng biên tập mới.

​Thuận theo ý kiến của nhiều hội viên, Văn nghệ nên mời nhà văn NGUYỄN QUANG THIỀU trở lại báo, làm Tổng biên tập. Tôi tin với tài văn, tài làm báo đã được kiểm chứng qua các tờ báo mà ông gióng dựng, biên tập, như tờ An ninh cuối tháng, Nghệ thuật mới, nhà văn NGUYỄN QUANG THIỀU sẽ làm hay, làm tốt.

​Trong trường hợp Ban lãnh đạo Hội Nhà văn “SỢ” nhà văn NGUYỄN QUANG THIỀU, vì lý do đặc biệt nào đó, thì mời các nhà văn khác. Chắc hẳn Hội còn các nhà văn đủ tầm/tài và kinh nghiệm làm báo, như nhà văn NGUYỄN QUANG LẬP, NGUYỄN TRỌNG TẠO, TRẦN QUANG QUÝ…Vẫn biết các nhà văn này đã nghỉ hưu, song thiết nghĩ, nếu Ban lãnh đạo Hội Nhà văn có tinh thần cầu hiền, trân trọng mời thì vì sự phát triển của nền văn học, vì tờ Văn nghệ thiêng liêng, rất có thể các nhà văn lại một lần tái xuất.

​Câu hỏi cuối cùng cần đặt đặt ra, là: Ban lãnh đạo Hội Nhà văn có thực tâm muốn cứu báo Văn nghệ không?

​ĐTK

Advertisements

 

HỘI NGHỊ 6 vừa tuyên bố khai tử 3 ban chỉ đạo ( Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam bộ).

TRẢ LỜI BÁO TUỔI TRẺ  19/10 VỀ SỐ PHẬN BAN CHỈ ĐẠO TÂY NAM BỘ, ông Sơn Minh Thắng Phó trưởng ban thường trực biện hộ:

SON MINH THANG

“Còn vấn đề vi phạm vừa qua mà Ủy ban Kiểm tra trung ương đã kết luận, tôi nghĩ đó chỉ là của những cá nhân quản lý điều hành trực tiếp tại cơ quan thường trực Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, nhất là cá nhân ông Nguyễn Phong Quang – nguyên phó ban thường trực và một số người có liên quan trong thời gian 2011-2016”. …

Các hình thức kỷ luật được đưa ra là thỏa đáng, đã kiểm điểm, đánh giá, rút kinh nghiệm rồi. Đó là sai phạm cá nhân, không phải của tập thể Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ”..

NÀY ÔNG THẮNG, ông đổ lỗi cho cá nhân lãnh đạo, còn cái tập thể của ông thì dung dưỡng hoặc bất lực, mặc  cho CÁ NHÂN ấy làm bậy. Liệu “cái tập thể” ấy có đáng tồn tại hay không ?

PHN

 

Sẽ không còn giờ cho sự tử tế

Nguyệt Quỳnh

Người dân Việt Nam thường hay dùng những câu chuyện ngụ ngôn để dạy cho con cái mình những “bài học lớn” về cuộc đời. Tuy nhiên, nếu dạy cho con mình bài học về đoàn kết, tôi sẽ không dạy chúng bằng câu chuyện “Bó đũa” mà là câu chuyện giữ đất của người dân xã Đồng Tâm – huyện Mỹ Đức.

Tuổi thơ Việt Nam ngày nay cần bước ra khỏi thế giới cổ tích để bước vào thực tế đớn đau của mảnh đất nơi đã chôn cái cuống rốn của chúng, nơi tai họa nhiều hơn an lành, nơi những bài học vỡ lòng về đức dục cần được soi rọi lại, nhất là bài học về sự chân thật. Biết bao nhiêu cái ác đã diễn ra trên mảnh đất này chỉ vì người ta chấp nhận sống với sự dối trá.

Nhưng trước khi bỏ qua câu chuyện “Bó đũa”, tôi muốn nhắc đến một bài học lớn khác trong câu chuyện ngụ ngôn của con Rùa và con Bò Cạp. “Rùa và Bò Cạp kết bạn với nhau rồi cùng đi chu du. Đến một con sông, Bò Cạp năn nỉ Rùa chở mình qua sông. Biết bản chất của bạn, Rùa bảo: “Nhưng cậu phải hứa là không được chích chết mình đấy nhé”. Bò Cạp cam kết: “Chắc chắn rồi, nếu chích cậu thì cả tớ lẫn cậu sẽ chết chìm mất”. Nhưng khi ra đến giữa sông, Bò Cạp liền chích ngay vào cổ rùa!? Câu chuyện được chấm dứt bằng câu nói với đôi mắt buồn bã của Bò Cạp: “Xin cậu hiểu cho, cái giống nhà Bò Cạp chúng tớ nó thế”.

Cùng với quyết định khởi tố dân Đồng Tâm về vụ bắt/giữ người trái phép, suốt hai tháng qua, chính quyền Hà Nội liên tục gửi giấy kêu gọi người dân Đồng Tâm ra đầu thú. Hóa ra bản cam kết của lãnh đạo cộng sản chỉ là lời hứa của con Bò Cạp. Trong khi cả thế giới, báo chí, truyền thông, mạng xã hội còn lưu giữ nguyên cái văn bản với chữ kí còn chưa ráo mực của ông Nguyễn Đức Chung. Bản chất của chính quyền là thế, vấn đề ở đây là người dân Đồng Tâm có chấp nhận sống cùng sự tráo trở ấy và chết chìm cùng với chúng hay không?

Qua cách hành xử lớp lang của người dân xã Đồng Tâm trong vụ bắt giữ 38 cán bộ, chúng ta nhìn thấy được rất nhiều những điểm tích cực của dân làng: đồng lòng thành một khối; ôn hòa nhưng không nhượng bộ; đầy tình người qua cách chăm sóc miếng ăn cho các cán bộ bị tạm giữ; không dễ bị lung lạc khi cho bắt trói và giam riêng anh Công và anh Ba, hai dân làng được nhà nước thả ra với chủ ý không chấp nhận nội gián; và mới đây nhất, bất hợp tác khi công an về làm việc với dân mà chỉ có hai người mặc sắc phục trong khi những kẻ khác có thể là côn đồ giả dạng… Những người dân chất phác ở đây đã chứng tỏ sự sáng suốt và kiên định trong hành động với một thông điệp rất rõ ràng: chúng tôi cần công lí và đối thoại nghiêm chỉnh.

Thái độ trong sáng, vững vàng của họ đã khiến cả nước, từ các luật sư, các blogger, các vị nguyên đại biểu Quốc hội đến cô bí thư xã, các nhà báo lề phải xưa nay vẫn cúc cung Ban Tuyên giáo, đều một lòng đứng hẳn về với họ. Chưa bao giờ chữ Đồng Tâm lại đầy ý nghĩa và mang nhiều cảm xúc đến như vậy. Suốt biến cố, từ ngày 16 đến ngày 22-4, người Việt dù trong hay ngoài nước đều hồi hộp, nóng lòng, lo lắng hướng về những diễn biến ở Đồng Tâm. Và không như những lo lắng âm thầm trong chúng ta rằng có thể Đồng Tâm sẽ xảy ra “bạo loạn”, kết quả cho thấy dân Đồng Tâm đã thắng một trận lớn. Chúng ta gọi đây là chiến thắng lớn vì giữa một xã hội vô cảm, nó đánh thức lòng thiện của biết bao người.

ĐỒNG TÂM HÔM NAY BƯỚC VÁO CUỘC CHIẾN MỚI

Ngày hôm nay, Đồng Tâm lại đang đứng trước một cuộc chiến mới. Chúng ta đừng ngạc nhiên, cũng đừng thất vọng bởi vì đấu tranh với cái ác là một diễn trình dài, không chỉ một lần, không chỉ một ngày. Chuyện thất hứa của chính quyền đã từng xảy ra trước đó với trường hợp của người dân ở Lộc Hà, và nó sẽ còn xảy ra. Nhưng một khi lòng thiện của con người đã được đánh thức, khi người ta nhìn rõ sự dối trá, lừa đảo thì không ai còn có thể im lặng. Cố tình bịt miệng sự thật, đè nén con người chỉ tạo thêm sức bật. Đến một lúc nào đó, dù có muốn, chính quyền cũng sẽ không còn cơ hội để được đối thoại, sẽ không còn thời giờ cho sự tử tế.

Về phần người dân, chúng ta cần tỉnh táo để nhận rõ bất cứ hướng đi nào của nhà cầm quyền đều có thể khai dụng được lợi thế cho cuộc đấu tranh vì sự thật. Đơn cử như cách hành xử của linh mục Anton Đặng Hữu Nam đối với các chiêu trò nhằm bách hại ngài của giới chức tỉnh Nghệ An trước đây. Rõ ràng mấy ngàn dặm biển chết trắng, thảm họa Formosa và nạn nhân của nó là bằng chứng sống đối với nhân dân Việt Nam và thế giới. Do đó, những chiêu trò như tổ chức các cuộc biểu tình, những màn đấu tố tập thể đòi kết án tù hoặc tử hình vị linh mục đấu tranh cho quyền lợi của dân chỉ là một trò gian dối khác của chính quyền. Để trả lời, linh mục Anton Đặng Hữu Nam đã kêu gọi giáo dân xứ Phú Yên tiếp nước và sữa cho đoàn biểu tình để cổ vũ mấy ngàn người dân Nghệ An đang thực hành quyền biểu tình của họ. Đây chính là diễn trình để chiến thắng sự dối trá, cái ác và cái xấu.

Tôi tin tưởng một cách mãnh liệt rằng cái thật, cái thiện, cái đẹp luôn luôn tồn tại và chiến thắng. Chúng có thể đã bị phủ lấp rất lâu bởi sự dối trá, cái ác và cái xấu. Tuy nhiên, chỉ cần một tia nắng, một bàn tay, một niềm tin, chúng sẽ vươn tới, vượt thoát và bộc phá để một lần nữa xuất hiện lồng lộng dưới ánh mặt trời. Người dân Đồng Tâm vẫn ngoan cường trước mọi hiểm nguy vì họ đang nắm trong tay sự thật và công lí. Công luận cần tiếp sức lan tỏa tinh thần bất khuất này. Ngược lại, lãnh đạo cộng sản đang vô cùng bối rối với những lời kêu gọi người dân ra “đầu thú” không kì hạn.

Vậy bạn còn chần chừ gì nữa? Hãy kề vai sát cánh với người dân Đồng Tâm trong cuộc đấu cân não này như đã đồng lòng cùng họ suốt những ngày dầu sôi lửa bỏng từ ngày 16 đến ngày 22-4 vừa rồi. Và hãy chuyển thông điệp đến lãnh đạo cộng sản – những kẻ khinh dân, lừa dân, tráo trở, muốn trị dân bằng bạo lực – qua những câu thơ của Nguyễn Chí Thiện:

Trong bóng đêm đè nghẹt

Phục sẵn một mặt trời

Trong đau khổ không lời

Phục sẵn toàn sấm sét

Trong lũ người đói rét

Phục sẵn một đoàn quân

Khi vận nước xoay vần

Tất cả thành nguyên tử…

N.Q

(Tác giả gửi BVN)

18/10/2017

Một trăm năm Cách mạng Nga: đảng viên cộng sản cũng xấu chẳng khác gì đảng viên quốc xã

 

Jørn Mikkelsen

Tại sao người ta lại nói “tân quốc xã” và “cựu cộng sản”?

Sự kiện đập ngay vào mắt: khi một người nào đó muốn đưa cả nhân loại tới thiên đường thì ước muốn này thường kết thúc bằng những phát súng bắn vào gáy và rất nhiều người chết trong các trại tập trung. Hai hệ tư tưởng toàn trị lớn trong thế kỉ XX, chủ nghĩa quốc xã và chủ nghĩa cộng sản, không hề tôn trọng lẫn nhau. Chủ nghĩa cộng sản giành được tự do trong cuộc Cách mạng Nga cách đây đúng 100 năm còn chủ nghĩa quốc xã, nguyên nhân của Thế chiến II đã làm rất nhiều người thiệt mạng và gây ra những tội ác khủng khiếp mà tôi không muốn nhắc tới. Nhưng ngay từ đầu điểm xuất phát là một: cả Lenin lẫn Hitler đều mơ ước xây dựng xã hội tốt đẹp hơn – theo ý mình. Lenin muốn tiêu diệt các giai cấp còn Hitler muốn tiêu diệt các chủng tộc. Họ sẽ đưa nhân loại đến xã hội cộng sản lí tưởng và đế chế quốc xã kéo dài hàng ngàn năm.

Nói đúng ra, nhân danh chủ nghĩa cộng sản, người ta đã giết nhiều người và phá hủy nhiều thứ hơn là nhân danh chủ nghĩa phát-xít: khoảng 100 triệu người là nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản (tính cả số nạn nhân của cuộc “cách mạng văn hóa” của Mao), khoảng 50 triệu người là nạn nhân của Đức quốc xã (tính cả các nạn nhân của Thế chiến II). Tuy nhiên hiện nay, người ta coi chủ nghĩa quốc xã là cái ác tuyệt đối và không cần bàn cãi. Chủ nghĩa cộng sản cũng bị coi là xấu nhưng xấu một cách khác hay không xấu đến mức đó. Liệu Holocaust (diệt chủng người Do Thái – ND) có xấu hơn nạn đói do Stalin gây ra một cách tinh vi ở Ukraine? Đa số sẽ nói rằng việc tiêu diệt hàng loạt người Do Thái theo quy mô công nghiệp là cái ác vượt qua mọi giới hạn, không gì so sánh nổi. Tỉ lệ tù nhân “được phép” chết trong trại cải tạo có xấu hơn hay không? Cụ thể, người ta đã nói đến chuyện này trong cuộc “tranh luận giữa các sử gia” được nhiều người ở Tây Đức quan tâm, do nhà sử học Ernst Nolte khởi xướng. Trong thời còn Liên Xô, thậm chí so sánh như thế cũng bị cấm. Hiện nay, mọi thứ đã khác.

Tất nhiên, có thể so sánh tội ác nhân danh hai “chủ nghĩa” mặc dù chẳng bao lâu sau sẽ thấy đấy là công việc vô nghĩa, hay chí ít là công việc mà người ta khó có thể chịu đựng nổi.

Sự khác biệt cũng ảnh hưởng đến nhận thức của những người cộng sản và quốc xã trong những giai đoạn sau. Cho mãi đến thời gian gần đây, nhiều người vẫn tự hào nói về quá khứ cộng sản của mình mặc dù không ai yêu cầu họ làm như thế. Những người cựu cộng sản được bao bọc bởi vòng hào quang lãng mạn cách mạng và Đảng Cộng sản Đan Mạch đã hoạt động cho tới khi bức tường Berlin sụp đổ. Với những cựu đảng viên quốc xã, mọi thứ đều khác: sau năm 1945, họ bị coi là cặn bã của xã hội. “Người chống phát-xít” luôn luôn là danh hiệu đầy vinh dự. Ngược lại, khái niệm “chống cộng” có ý nghĩa tiêu cực suốt nhiều năm liền. Một số đảng viên quốc xã hiện nay được gọi là “tân quốc xã” trong khi những người cộng sản hiện nay lại được gọi là “cựu cộng sản”. Trên thực tế, có một cái gì đó lớn hơn chứ không chỉ là khác biệt về ngôn từ.

Sự khác biệt về danh tiếng sau khi chết có liên quan lịch sử khác nhau của hai “chủ nghĩa” này. Quốc xã tan tành vì đầu hàng vô điều kiện vào năm 1945. Đức bị phá hủy hoàn toàn và bị đồng minh chiếm đóng. Đồng minh phán quyết kết quả. Hồng quân đã tham gia việc đập tan đội quân của Hitler. Đây chính là sự khác biệt.

Ngược lại, Liên Xô chấm dứt sự tồn tại của mình một cách ôn hoà vào năm 1990. Không có phiên tòa tương tự như phiên tòa ở Nuremberg, xét xử chủ nghĩa quốc xã, phơi bày tất cả mọi thứ và các nhà lãnh đạo quốc xã bị treo cổ. Ở Nga, không có các phiên tòa xét xử tội ác của chủ nghĩa cộng sản, ví dụ như phiên toàn ở Auschwitz – Tây Đức trong những năm 1960, khi người ta cho công chúng thấy những việc đã từng xảy ra. Nỗ lực duy nhất là cuốn hắc thư về chủ nghĩa cộng sản, xuất bản cách đây 20 năm, nhưng đây là sáng kiến tư nhân, dành cho một số ít người và còn nhiều tranh cãi.

Cả hai “chủ nghĩa” đều đã bị vứt vào sọt rác của lịch sử. Một bị tất cả mọi người khinh bỉ, còn chủ nghĩa kia thì hầu như không. Nhưng với những người bị bắn vào gáy thì “chủ nghĩa” nào bóp cò cũng vậy mà thôi.

J.M

(Phạm Nguyên Trường dịch)

Nguồn: http://phamnguyentruong.blogspot.com/2017/10/mot-tram-nam-cach-mang-nga-ang-vien.html

CHÁT VỚI “MỐI CHÚA”

Vũ Thị Xinh

Thứ ba ngày 10 tháng 10 năm 2017 2:41 PM

(trannhuong.com)

Mục đích của người thực hiện cuộc đối thoại này chỉ là để giải quyết sự tò mò, về tâm trạng của tác giả Mối chúa giữa bão dư luận. Nhưng những trả lời giản dị, hóm hỉnh của Lão Tạ lại cũng là những ý kiến rất tinh tế về việc viết, tôn trọng bạn đọc và bản lĩnh nghề nghiệp nhà văn cần phải có

-Chào “Mối chúa”, ông ổn chứ?

-Chào bạn, tôi ổn, cảm ơn.

-Ông đang làm gì?

-Tôi đang “vi tính đàm” với bạn đây thôi…

-Ý tôi là ông đang dành thời gian cho công việc gì? Đọc hay viết?

-Vì công việc, tôi đọc là chính.

-Có khi nào ông nghĩ lại có lúc tác phẩm của mình gây ra hẳn một cơn bão dư luận?

-Nghĩ thế chắc tôi đã kiệt sức từ lâu rồi, làm sao còn có thể viết Mối Chúa ròng rã trong ba năm.

-Tôi biết khi Mối chúa ra đời, ông nhận được nhiều lời chúc mừng của đồng nghiệp, trong đó có cả những người hầu như chẳng khen ai bao giờ, ông có bị ngợp không?

-Nếu là 20 năm trước, chắc chắn tôi sẽ tưởng mình đang trên mây. Tuổi già hóa ra cũng có cái hay…

-Ý ông là tuổi già giúp ông bản lĩnh hơn?

-Tôi không nói nguyên văn như vậy.

-Dư luận nói chung không hiểu nổi vì sao CXB lại yêu cầu đình chỉ Mối chúa?

-Tôi cũng không hiểu.

-Việc đình chỉ phát hành một cuốn sách nào đó có vẻ như là công việc thường xuyên của CXB?

Tôi chỉ biết trước Mối chúa đã có hàng chục cuốn sách bị CXB đình chỉ phát hành, có cuốn còn bị thu hồi, tức là mức độ nghiêm trọng hơn.

-Một nhà văn nằm trong số những người nổi tiếng nhất trên văn đàn nước Việt nhận xét, viết được như Mối chúa, phải là người ngày nào cũng đăm chiêu nghĩ ngợi về hiện thực đất nước, rằng Mối chúa sẽ thuộc những cuốn sách ở lại lâu dài với bạn đọc…Trong khi đó lại có người cho rằng, với Mối chúa, ông viết về hiện thực một cách hời hợt? Ông xa rời hiện thực do chỉ ngồi suy xét trong phòng máy lạnh?… Ông nghĩ gì về những nhận xét này?

-Có chuyện gì đặc biệt trong những nhận xét trái ngược ấy về một cuốn sách đâu mà phải nghĩ! Tôi từng nhận được những lời khen còn khủng hơn và những lời chê còn ác liệt hơn nhiều. Khen, chê là quyền tối cao, bất khả bàn luận của bạn đọc, dưới góc độ một người sáng tác.

Tôi kể bạn nghe chuyện này. Cách đây mấy tháng tôi phải tiếp một cộng tác viên. Trong câu chuyện ông ta xứ xách mé gọi cụ Nguyễn Du là Du. Tôi phản ứng thì ông ta bảo, Du (Nguyễn Du) chỉ là người « đạo văn », vần vè hóa một câu chuyện có sẵn, đánh lừa bạn đọc mấy trăm năm. Tôi ức nghẹn cả cổ nhưng rồi nghĩ là nếu cụ Nguyễn Du nghe được, chắc cụ cũng cười váng mà không tức giận.

-Tôi theo dõi trên FB thấy ông bấm nút like, chia sẻ cho hàng ngàn người cả bài viết chê Mối chúa thậm tệ, ông tự tin vào khả năng tự bảo vệ của Mối chúa đến thế cơ à?

-Bạn có định nói tôi làm thế là do đọc hời hợt không đấy, rằng người ta chê lại cứ tưởng khen?

-Tôi hỏi rất thật lòng, bởi vì tôi chưa thấy ai làm như ông?

-Vậy thì từ nay bạn sẽ thấy.

-Nói chuyện với ông thật là ngại. Nhưng tôi xin phép tiếp tục: Một số đồng nghiệp của ông cho rằng ông ít hiểu biết về quan chức khi mô tả họ một cách thô lỗ, rằng họ tinh vi và tinh tế hơn nhiều trong chuyện ăn của đút?

-Xin miễn cho tôi phải đưa ra bình luận về nhận xét đó.

-Vậy còn với cá nhân ông?

-Tôi ấy à? Tôi theo dõi thời cuộc thì thấy có nhiều mức độ hư hỏng của quan chức. Mức độ ăn của đút một cách dấm dúi, kiểu bốc vụng một miếng rồi vội chùi mép, là mức nhẹ nhất, xảy ra thời nửa thế kỉ trước. Giai đoạn tiếp theo là ăn của đút một cách ý tứ, hay nói văn vẻ là hư hỏng một cách tinh tế. Sau đó chuyển sang giai đoạn ăn chia dựa trên các thỏa thuận được che đậy. Tiếp theo là trắng trợn, trơ tráo, tức là đến mức “đỉnh cao”. Chính là giai đoạn hiện nay. Bạn chỉ cần ra đường , vào bệnh viện, tham gia một vụ chạy dự án, đi xin việc cho con, có việc liên quan đến quan tòa…là bạn đồng ý với tôi ngay. Mọi thứ đều được mói toẹt ra, trắng phớ ra, không còn cần tí ý tứ nào. Biếu nhau biệt thự, chia nhau hàng ngàn mét vuông đất, xui nhau thò tay vào két Nhà nước lấy hàng trăm tỉ đồng, dựa vào quyền lực để tổ chức cưỡng đoạt đất của người dân thì có muốn ý tứ cũng khó về mặt kĩ thuật! Thông thường một xã hội mà đám quan chức bắt đầu “cướp ngày”, người dân bị coi như cỏ rác, là kiểu gì cũng loạn, là đêm trước của một thay đổi kinh hoàng nào đó.

Nhưng trong Mối chúa, tôi không chỉ viết về nạn cướp ngày, mà tôi còn viết về hiện tượng bọn “cướp ngày” thừa tiền để mua một chức quan. Tất cả những nhân vật phản diện trong Mối chúa đều được định danh là cướp, trước khi họ đóng những cương vị khác. Đã là cướp mà còn tinh tế, ý tứ thì chỉ có trong cổ tích.

-Chả lẽ ông Chu Mộng Long đúng khi suy diễn từ cái tên Đãng Khấu?

-Một sự suy diễn thú vị của một lão quái kiệt nhưng có đúng không thì lại là chuyện khác. Tôi chỉ biết nói vậy.

-Nhiều bạn đọc tiếc rằng sao Mối chúa không phải là một quan to? Giá mà Mr. Đại không xuất hiện, cứ ẩn ẩn hiện hiện nhưng không xuất hiện, thì ấn tượng hẳn sẽ mạnh hơn về một sự chi phối quyền lực ngầm?

-Nếu tôi viết như vậy thì chính những người đó lại bảo tôi bắt chước hoặc giống Kápka. Giống người khác, dù là giống Kapka, liệu có đáng để mà tự hào? Vả lại, Mối chúa gánh vác một sứ mệnh khác…

Nhưng tiện thể tôi muốn nói nhiều hơn một chút về tâm lý này. Người Việt mình bị đè nén quá lâu bởi quyền lực chính trị, thành ra mới cứ ám ảnh về một cơ hội trả thù, muốn người khác giải tỏa thay bằng cách hạ bệ ai đó họ căm ghét, mà coi nhẹ nội dung câu chuyện. Nhân vật là ai, cấp chức cao thấp ra sao liệu có quan trọng bằng tác phẩm ấy đưa ra thông điệp gì sâu sắc về tư tưởng, thẩm mỹ, đạo đức? Có khi nào bạn đọc một kiệt tác nước ngoài mà bạn đòi hỏi nhà văn phải ám chỉ nhân vật quyền lực nào đó ở đất nước họ mới đáng để bạn đọc? Tôi chắc là không. Bạn cứ nhớ lại tâm trạng của mình khi đọc Hămlet, Vườn anh đào, Tên tôi là Đỏ, AQ chính chuyện, Đàn hương hình hay những sáng tác của Mukarami…bạn sẽ thấy dường như mong muốn nhân vật phải ám chỉ cá nhân quyền lực nào đó chỉ được đưa ra như một đòi hỏi với nhà văn Việt Nam thời hiện đại, bởi ngay cả những tác phẩm lớn của Nam Cao, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng…cũng chỉ toàn viết về những nhân vật tầm thường mà vẫn thấy toàn bộ chân dung của thời đại các ông sống?

-Có người bảo những phần mô tả việc chính quyền cưỡng chế thu hồi đất của ông chỉ là sao chép lại những gì báo chí đã viết dưới dạng phóng sự?

-Sướng nhất là bạn đọc. Họ có quyền muốn nói gì thì nói. Còn với người viết thì chỉ nên im lặng. Trên thực tế đó là những chương tôi mất nhiều công nhất.

Với ông hiện thực đời sống và hiện thực đã được sáng tạo khác nhau ở chỗ nào?

-Nó khác nhau như bông hướng dương ngoài vườn và bông hướng dương trong tranh. Nếu chỉ cần sao chép cho giống thì chụp ảnh nhanh và hiệu quả hơn là vẽ…

-Khi Bước qua lời nguyền ra đời, mọi người gọi ông là “Cậu Tư”, sau đó là Lão Khổ (nhân vật chính trong tiểu thuyết Lão Khổ) và giờ đây là Mối Chúa, ông thích cái tên nào hơn cả?

-Luôn luôn thật khó khăn cho ông bố nào đó khi đưa ra lựa chọn một trong số những đứa con của mình, ngay cả khi chỉ để dùng tên nó gọi thay cho tên mình.

-Nhiều người đọc chung nhau ở nhận xét, Mối chúa là cuốn tiểu thuyết hấp dẫn từ đầu đến cuối? Vậy hấp dẫn đã đủ để là cuốn sách hay chưa? Hấp dẫn quan trọng đến mức nào với một tác phẩm văn học?

-Vô cùng quan trọng nhưng không bao giờ là tất cả.

-Giờ đây mọi người đang chờ quyết định cuối cùng liên quan đến số phận Mối chúa của cơ quan quản lý? Ông nghĩ nó sẽ thế nào?

-Với tôi, trong trường hợp Mối chúa, mọi việc đã xong, điều gì xảy ra cũng không còn quan trọng.

Thông tin rò rỉ cho tôi biết là Ban Tuyên giáo đã làm việc với lãnh đạo Hội nhà văn và giám đốc Nhà xuất bản. Với những gì đến tai tôi thì tôi chỉ có thể khẳng định Mối chúa sẽ không được tái bản nữa.

-Nếu đúng thế thì có khác gì cấm lưu hành? Chính xác là cấm lưu hành tiếp? Nghĩa là bạn đọc từ nay chỉ có thể đọc trên bản sách lậu?

-Tôi cũng nghĩ thế.

-Ông chấp nhận à?

-Để tôi xem mình có thể làm gì? Người viết ở Việt Nam ít quyền lắm trong việc phổ biến tác phẩm của mình, bạn biết điều đó mà.

-Ông đang làm công tác xuất bản, ông thấy còn điều gì chưa hài lòng về việc xuất bản sách ở nước ta?

-Vẫn còn nhiều tác phẩm không có cơ hội ra mắt bạn đọc như quyền của nó được thế? Tôi có thể kể ngay ra không ít hơn mười tác phẩm. Một vài trong số đó tôi đã đọc. Chẳng ai đủ sức ngăn cấm bạn đọc tin rằng, có thể những tác phẩm hay nhất còn nằm lại trong số đang là bản thảo đó?

-Trong số vài chục cái tên nổi định nổi đám của giới cầm bút trong nước, ông có định so sánh mình với ai không?

-Để làm gì, khi việc đó là vô bổ và vô nghĩa.

-Hỏi nhỏ ông một câu, sách của ông có lúc có nơi bán tới 500 ngàn một cuốn, ông có tiếc khi đã bỏ qua một dịp tự kinh doanh mình như một số người vẫn làm?

-Nếu tôi luôn dành thời gian tìm cơ hội như vậy, nếu tiền luôn đầy ắp trong đầu tôi, thì có thể bây giờ ngay cả cho không cũng không ai buồn cầm Mối chúa lên tay. Sự nghiệt ngã này là chủ ý của Chúa trời!

-Chúc ông chân cứng đá mềm!

THƯ NGỏ

FB Trần Thị Thảo

16-10- 2017

***

Hà Nội ngày 15/10/2017

Kính gửi ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tôi: Trần Thị Thảo, Giáo viên đã nghỉ hưu. Trú tại phòng 408 nhà K10B – phường Bách khoa – quận Hai Bà Trưng – thành phố Hà Nội.

Thưa ông Tổng bí thư đảng CSVN!

Đầu năm 2011, khi nghe tin các đồng chí của ông bầu ông làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản VN, tôi đã mừng. Mừng vì: Hơn 70 năm qua, tính từ khi đảng CSVN cầm quyền, ông là người Tổng Bí thư có trình độ nhất, ông là Cử nhân Văn khoa.

Thưa ông!

Từ trước đến nay, tôi luôn có một ý nghĩ rằng: Đa phần những nhà Văn, nhà Thơ và cả những sinh viên khoa Văn là những người có tâm hồn, vì chỉ có tâm hồn như yêu thiên nhiên, yêu con người, nói rộng ra là yêu quê hương, yêu đất nước… thì mới học giỏi Văn được (tôi viết hoa những từ “Văn, Thơ” vì tôi luôn yêu quý họ). Hơn nữa, trong thực tế, suốt mấy chục năm qua, tôi chưa thấy một nhà văn, nhà thơ đích thực nào đã làm những điều ác. Trái lại họ toàn bị những cái ác hành hạ, hoặc cái ác đã tiêu diệt tài năng của họ như nhà thơ Nguyễn Bính, Hữu Loan, Hoàng Cầm, Nguyên Hồng… họ đã khổ sở như thế nào với cái ác, chắc ông rõ hơn tôi?

Chính vì có suy nghĩ như trên mà tôi nghĩ rằng: Ông lên làm Tổng Bí thư thì đất nước sẽ tốt đẹp hơn, lịch sự hơn … Nhưng tôi hoàn toàn thất vọng, và tôi đã thấy:

– Tháng 4 năm ngoái, khi Formosa thải chất độc ra biển, làm cho biển của 4 tỉnh miền Trung bị nhiễm độc, cá chết trắng bờ … Ấy vậy mà cũng trong tháng 4, ông đi thăm và úy lạo công ty này nhưng không hề có một lời thăm hỏi dân xem họ sống chết ra sao. Sau đó, Formosa đã nhận lỗi và chịu bồi thường 500 triệu đô la. Từ đó đến nay đã hơn một năm trôi qua, ông vẫn nợ dân một LỜI XIN LỖI, vì chính ông và cái đảng của ông đã cấp phép 70 năm cho công ty này làm hại Vũng Áng, làm hại biển miền Trung và làm cho mấy triệu dân ở đây phải lao đao khốn khó.

– Thế rồi tháng 10 năm ngoái (2016) và tháng 10 năm nay (2017) ở miền Trung và cả miền Bắc nữa đã chịu một số cơn bão, cơn lũ lịch sử, rồi kết hợp với những đợt xả nước của các nhà máy thủy điện đã làm chết hàng trăm mạng người. Nhà cửa, trâu bò, lợn gà … thiệt hại vô số kể. Ấy vậy mà cho đến hôm nay ngày 15/10 vẫn không thấy ông mở lời hỏi thăm dân, động viên dân … Trong khi đó ông tươi cười đi gặp các đại biểu để kể về “thành tích” Hội nghị Trung ương 6. Sao ông vô cảm đến vậy?

Thú thật, khi tôi đọc báo thấy Tổng thống Mỹ, Tổng thống Pháp bay ngay đến vùng lũ lụt của nước họ để thăm hỏi động viên dân tình và còn ủng hộ cả triệu đô cho nạn nhân nữa. Nhìn họ mà tôi thấy xấu hổ thay cho ông, một nguyên thủ quốc gia, một cử nhân Văn khoa có đào tạo bài bản bởi những ông thầy nổi tiếng có tâm hồn của khoa Văn Trường ĐH tổng hợp Hà Nội.

Tôi đã nghe một người nào đó nói: “Người Cộng Sản không có văn hóa cám ơn & xin lỗi”. Có lẽ đúng.

Xin chúc ông luôn có một sức khỏe dẻo dai để lãnh đạo đất nước nhanh chóng đến được thiên đường XHCN.

Kính thư,

Trần Thị Thảo

ĐÀO TRINH NHẤT, NHÀ BÁO VIỆT NAM TỪ NĂM 1924 ĐÃ TIÊN TRI SỚM NHẤT VỀ SỐ PHẬN LIÊN BANG XÔ VIẾT
(trích)
 
(đã đăng VNTB và DIỄN ĐÀN TRIẾT HỌC năm 2016)
 
Đào Trinh Nhất là con cụ Đào Nguyên Phổ (1861-1908).
Cụ Phổ quê làng Thượng Phán, tổng Đồng Trực, huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái Bình. Đỗ cử nhân năm 1884, ra làm quan một số nơi, cụ là một văn thân yêu nước tiến bộ, lãnh tụ phong trào Đông Kinh nghĩa thục.
 
Đào Trinh Nhất đi du học Pháp, trở về làm báo viết văn ở Hà Nội và Sài Gòn, cuối đời định cư ở Sài Gòn.
trang 1
 
Cuốn sách đầu tay của Đào Trinh Nhất:
“THế LựC KHÁCH TRÚ VÀ VấN Đề DI DÂN VÀO NAM Kỳ”, nhà xuất bản Thụy Ký, Hà Nội 1924, do Nxb Hội nhà văn tái bản tháng 8.2016, (in nguyên bản gốc và bìa)….
 
Tôi chú ý ngay từ chương 1, nhà báo đã tiên đoán và khẳng định: Liên Xô sẽ “phải quay về chế độ thường”.
 
(Cùng lúc này người thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc còn đang lang thang trời Âu đi tìm cáí gì đó, và bỗng “Luận cương đến với Bác Hồ và Người đã khóc .Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin” (trích NGƯỜI ĐI TÌM HÌNH CỦA NƯỚC – CHẾ LAN VIÊN chém gió). Gặp Luận cương cũng như người “buồn ngủ gặp chiếu manh”).
 
Mời bạn đọc trích chương 1, về Quan điểm kinh tế- chính trị của nhà báo Đào Trinh Nhất:
trang 28
trang 29
 
trang 29:
trnag 28
Một là tư bản và nhân công hợp với nhau.Tư bản với nhân công là hai tài liệu để lập nên một nước phú cường, tất phải tương tư tương trợ lẫn nhau, rời nhau ra thì đều là vô dụng, lại có hại nữa. Thế giới ngày nay, xướng lên cái CHỦ NGHĨA TƯ BảN và cái CHủ NGHĨA LAO ĐộNG, có ý phản đối nhau, song kết quả chỉ thấy là phá hoại, thường khi bọn thợ đình công, mà công nghệ phải chịu ảnh hưởng lớn, thường khi ông chủ đóng cửa xưởng, mà bọn thợ đến nỗi mất việc làm, chứng cớ rành rành, là nước Nga gây nên cái CHÍNH SÁCH LAO NÔNG, mà trong nước tan tành ra đó, chỉ nay mai tất ta thấy nước ấy phải quay về chế độ thường, nghĩa là nhân công phải đi đôi với tư bản. Như thế thì đủ hiểu rằng tư bản với nhân công, không thể bỏ nhau mà làm nên việc được”.
 
LỜI TIÊN TRI: “CHỈ NAY MAI TẤT TA THẤY NƯỚC ẤY PHẢI QUAY VỀ CHẾ ĐỘ THƯỜNG” (tức chế độ tư bản).
 
(kèm file chụp trang bía 1, tr. 28,29).
 
(TB: Cảm ơn nữ sĩ Lê Minh Hà đồng nghiệp đã cất công tìm mua sách ở Sài Gòn gửi về cho tôi)

Mây thẻ